Blog List – Alternate Layout – Load More

Trainingsacteur traint assertiviteit

Acteren is vooral durven spelen. Assertief zijn is vaak ook een kwestie van durven. Assertiviteit oefenen met een trainingsacteur is veilig, spannend en leuk.

Je wilt je baas of opdrachtgever vragen om een gunst. Je wil je collega feedback geven op gedrag. Je wilt iemand vertellen dat je hopeloos verliefd bent. Allemaal voorbeelden van situaties die voor sommige mensen een eitje zijn en voor andere mensen een drama. Ze lopen er weken/maanden en jaren mee rond voordat ze het bespreekbaar durven maken. Om er dan vaak achter te komen dat het bespreekbaar maken eigenlijk best wel meeviel en de reactie van de persoon in kwestie lang niet zo dramatisch was als ze dachten. Maar voordat ze dan eindelijk durven. Dat is een hele stap.

En dan is het fijn dat je die situatie/ dat gesprek eens kan spelen om te zien wat je allemaal kan zeggen, hoe dat overkomt en vooral ook hoe je omgaat met de reactie van de ander. Als trainingsacteur speel ik vaak dit soort situaties omdat assertief zijn bij bijna iedereen wel een heikel punt is. We zijn bang om ons zelf bloot te geven, kwetsbaar te zijn en dingen te zeggen die een ander niet altijd leuk zal vinden. Maar we maken het is ons hoofd vaak wel groter en dramatischer dan het is. En we hebben vaak een slecht zelfbeeld. Als trainingsacteur kan ik echter vaak teruggeven wat ik wel en niet snapte aan de boodschap, hoe ik me erbij voelde en hoe ik zou kunnen reageren.

Model man kantoor
Foto Rene Bosch

Het oefenen van de situatie begint vaak met het beschrijven van de situatie. Waar heb je moeite mee? Wat denk je dan? Waar ben je bang voor? Welk gedrag van de ander vind je moeilijk? Wanneer ben je tevreden in dit gesprek? Hoe ga je het gesprek aanpakken en wat ga je misschien anders doen. Vaak levert het bespreken van de situatie al de nodige spanning op. Maar het voorbespreken van de situatie, en je heel bewust zijn van wat je wil gaan zeggen en doen, brengt ook vaak weer inzicht en rust, waardoor het spelen van de situatie weer makkelijk is.

Tijdens het spelen van de situatie probeer ik me vooral te richten op de leerpunten en doelstelling van de deelnemer. Ik probeer het gedrag van de gewenste gesprekspartner zo realistisch mogelijk neer te zetten, maar….. vooral ook subtiel (en soms ook minder subtiel) reflecties te geven, welk gedrag ik zie en wat het met me doet. Ik kan bijvoorbeeld zeggen, dat ik het gevoel heb, dat er niet naar me geluisterd wordt, dat het me duizelt van de informatie, dat ik me aangevallen voel, maar ook dat ik de eerlijkheid waardeer, dat ik het fijn vind dat er naar me geluisterd wordt of dat het goed is dat dit ter sprake komt. Hiermee probeer ik de deelnemer al tijdens het rollenspel bewust te maken van gedrag maar ook kans te bieden het gedrag aan te passen. Dit bewust maken tijdens het spel, is misschien niet helemaal realistisch maar geeft deelnemer vaak wel een duidelijk beeld van wat er zou kunnen omgaan in het hoofd van de gesprekspartner. Zaken die tijdens een “echt” gesprek wellicht niet meteen helder zijn.

Model man kantoor
Foto Rene Bosch

Mocht ik merken dat de deelnemer moeite heeft met de situatie of dat we ergens in het gesprek blijven haken, dan pauzeer ik vaak het gesprek even om met de deelnemer en/of groep en trainer te analyseren wat er nu precies gebeurd, en hoe we uit die impasse komen. Een tip die ik dan vaak geef is, het gebruiken van een helicopterview/ een stuk metacommunicatie. Daarin houdt de deelnemer de regie, en benoemt hij bv dat het gesprek lijkt vast te lopen, dat hij merkt dat ze er niet uit lijken te komen of bv dat ze er allebei wellicht wat emotioneel bij zijn. Daarna checkt hij bij de gesprekspartner hoe hij dit ziet, en of ze ze wellicht het gesprek anders kunnen vormgeven.

Het spelen van dit soort gesprekken geeft vaak veel inzichten voor deelnemers, maar vooral het feit dat ze het gesprek durven te voeren, geeft ze vaak veel vertrouwen en energie, het gesprek in de werkelijkheid ook te voeren. Met de tips en reflecties van de training in het achterhoofd geven dit soort oefeningen absoluut een impuls aan de assertiviteit van mensen, waardoor ze vaak al sterker en zelfverzekerder de training verlaten.

De online trainingsacteur

Nieuwe situaties vragen om een andere aanpak en daarbij kan een online trainingsacteur de oplossing zijn. En als trainingsacteur met zeer veel improvisatievermogen pas ik me gelukkig snel aan aan veranderende omstandigheden in de wereld van anderhalve meter. Assessments speel ik inmiddels met 2 meter tussenruimte, De Nederlandse Taalshow spelen we online in de vorm van Taalshow Televisie en trainingen kan ik (deels) spelen via bijvoorbeeld Zoom, Teams of Skype.

Voor- en nadelen van online trainingsacteren

Het online acteren heeft zo zijn mogelijkheden en beperkingen.

Er zitten veel voordelen aan het online trainingsacteren. Een voordeel is in ieder geval dat cursisten zich veiliger voelen, doordat het contact via beeld wat afstandelijker is. Daarnaast lijkt het of cursisten zich beter kunnen focussen op de situatie en minder worden afgeleid door andere cursisten, trainer of de omgeving. Trainingsacteur en cursist zitten als het ware in een soort cocon. Cursisten zitten vaak ook thuis en dat geeft ook een soort veiligheid. Daarnaast merk ik dat cursisten in online trainingssituaties beter luisteren doordat ze minder hoeven te focussen op andere zaken.

Nadelen van het online acteren zijn er natuurlijk ook helaas. Belangrijkste beperking is dat gedrag en bewegingen minder opvallen in het beperkte beeld, waardoor cursisten en de trainingsacteur daar minder op kunnen anticiperen. Als ik als trainingsacteur zit te wiebelen op mijn stoel tik met mijn pen, zal dat op beeld niet altijd overkomen. Voor agressietrainingen is met name ook het oefenen met nabijheid en aanrakingen van personen belangrijk. Dat soort zaken zijn online helaas niet te oefenen. Ander nadeel is toch vaak het gebrek van de dynamiek van de groep. Als ik speel voor een groep cursisten is het soms leuk als een andere cursist onverwacht kan bijspringen of als je reacties van de groep opmerkt en die naderhand ook kan teruggeven. In online trainingen zit je meer in een cocon en vallen die zaken minder/niet op (vaak ook omdat het geluid is gemute). Ander nadeel is natuurlijk de beperking van de techniek, waardoor ik als trainingsacteur bijvoorbeeld niet meer te horen ben, als ik te ver verwijderd ben van de microfoon, of niet meer zichtbaar ben als ik uit beeld loop.

Online trainingsacteur voor Zoom, Teams en Skype
Creëer ook energie tijdens een online training

De uitdagingen van online acteren

Net zoals bij andere trainingen is het bij online trainingen belangrijk om veiligheid te creëren. Zitten cursisten bijvoorbeeld in een ruimte waar ze niet gestoord worden en zijn er goede afspraken dat er geen opnames gemaakt worden. Naast veiligheid zijn er in het spel wat uitdagingen, waarbij de focus voor de trainingsacteur nu veel meer kan liggen op intonatie en gezichtsuitdrukkingen. Ik zie het als een combinatie van acteren voor de camera en trainingsacteren, waarbij ik heel bewust moet zijn, wat zichtbaar en hoorbaar is op camera en microfoon en wat niet. Verder is het nog een leuke uitdaging om de groep betrokken te houden in de training. Mensen zitten meer op afstand in de gespeelde situaties, en dus kan het bijvoorbeeld helpen om iedereen hele duidelijke observatieopdrachten te geven. Ook regelmatig kleine oefeningen met de hele groep te spelen of korte energizers zorgen voor meer betrokkenheid in de groep.

Durf te experimenteren

Voorafgaande aan trainingen zeg ik altijd: “Durf te experimenteren en durf het eens over een hele andere boeg te gooien. En kijk wat het brengt.” Zo is het ook met online acteren. Het lijkt niet ideaal en dat is het zeker ook niet maar……het biedt ook weer mogelijkheden. En zowel voor de online trainingsacteur, trainer als cursisten is dat een kwestie van proberen en oefenen. Dat experiment wil ik dan ook zeker aangaan met trainers en cursisten en al zijn het uitdagende tijden, misschien is het juist nu de tijd om mensen te trainen met de mogelijkheden en beperkingen van deze tijd.

Neem contact op

Ik vind het interessant om mee te denken over de opzet en insteek van online trainingen. Dus ik nodig u dan ook zeker uit om contact te leggen en het gesprek/experiment aan te gaan. Contact maakt u via het contactformulier of telefonisch. Meer informatie over wat ik verder als online trainingsacteur doe en kan vind u hier.